De Inscripties van het Studiehuis
In 1924, in het Château du Prieuré nabij Fontainebleau, Frankrijk, liet George Ivanovich Gurdjieff achtendertig aforismen op de muren van het Studiehuis schrijven — een omgebouwde vliegtuighangar die diende als centrale ontmoetingsplaats voor zijn studenten. Dit waren geen decoraties. Het waren herinneringen, uitdagingen en schokken, ontworpen om mechanisch denken te onderbreken.
Elke keer dat studenten die ruimte betraden, confronteerden deze woorden hen. Sommige aforismen boden troost, andere staken met ongemakkelijke waarheid. Samen vormden ze een mozaïek van de essentiële principes van het Werk.
Wat volgt zijn deze originele aforismen, precies bewaard zoals Gurdjieff ze presenteerde. Ze behoeven geen interpretatie — alleen contemplatie. Lees langzaam. Laat elk aforisme op je inwerken voordat je naar het volgende gaat.
Over Zelfwerk
Houd van wat 'het' niet leuk vindt.
Het 'het' is het mechanische zelf — de verzameling van gewoontes, voorkeuren en afkeren die ons leven bestuurt. Hier bewust tegenin gaan is beginnen iets werkelijks te creëren.
Het hoogste dat een mens kan bereiken is in staat zijn te doen.
De meeste menselijke activiteit is reactie, geen actie. Werkelijk doen — intentioneel, bewust handelen — is buitengewoon zeldzaam en vertegenwoordigt het toppunt van menselijke ontwikkeling.
Hoe slechter de levensomstandigheden, hoe productiever het werk, mits je het werk onthoudt.
Moeilijkheden zijn brandstof. Maar alleen als bewustzijn aanwezig is. Zonder herinnering is lijden slechts lijden.
Herinner jezelf altijd en overal.
De centrale praktijk. De essentiële inspanning. Al het andere volgt hieruit.
Herinner je dat je hier komt nadat je al de noodzaak begrepen hebt om met jezelf te worstelen — alleen met jezelf. Bedank daarom iedereen die je de gelegenheid geeft.
Anderen zijn geen obstakels. Het zijn leraren. Elke wrijving, elke ergernis, elke moeilijkheid met een ander persoon is materiaal voor het Werk.
Over Deze Plek
Hier kunnen we alleen richting geven en omstandigheden creëren, maar niet helpen.
Een leraar kan de weg wijzen en omstandigheden voor werk creëren. Maar niemand kan je werk voor je doen.
Weet dat dit huis alleen nuttig kan zijn voor hen die hun nietigheid erkend hebben en geloven in de mogelijkheid van verandering.
Twee vereisten: nederigheid over de huidige staat en geloof in de mogelijkheid van transformatie. Zonder beide kan niets gebeuren.
Over Geweten en Actie
Als je al weet dat het slecht is en je doet het toch, bega je een zonde die moeilijk te herstellen is.
Mechanisch kwaad doen is één ding. Bewust kwaad doen creëert een diepere wond — een die veel meer inspanning vereist om te helen.
Het belangrijkste middel tot geluk in dit leven is het vermogen om extern altijd te overwegen, intern nooit.
Externe overweging betekent oprechte aandacht voor de behoeften en situaties van anderen. Interne overweging is zelfmedelijden, zelfbelang, je gekwetst voelen. Het eerste leidt tot vrijheid; het tweede tot slavernij.
Over Kunst en Gevoel
Houd niet van kunst met je gevoelens.
Sentimentele waardering van kunst is mechanisch. Werkelijk begrip van kunst vereist alle centra — gevoel, ja, maar ook intelligentie en fysieke sensatie die samenwerken.
Over Menselijke Relaties
Een waar teken van een goed mens is als hij van zijn vader en moeder houdt.
Niet sentimentele liefde, maar echte liefde — die acceptatie omvat van wie ze zijn, met al hun beperkingen en tekortkomingen.
Beoordeel anderen naar jezelf en je zult zelden vergissen.
Je kent je eigen zwakheden, zelfbedrog en mechanische reacties. Anderen zijn hetzelfde. Deze kennis kweekt zowel begrip als voorzichtigheid.
Help alleen hem die geen leegloper is.
Inspanning moet beantwoord worden met inspanning. Hulp gegeven aan hen die niet willen werken is verspild — en kan zelfs beide partijen schaden.
Respecteer elke religie.
Elke traditie draagt fragmenten van waarheid, uitgedrukt door verschillende vormen. Minachting voor enig pad onthult eigen beperkingen.
Houd van hem die van werk houdt.
Niet werk voor beloning, maar werk zelf — bewuste inspanning omwille van zichzelf. Zij die van zulk werk houden zijn zeldzaam en verdienen erkenning.
Over Geloof en Aspiratie
We kunnen alleen streven om in staat te zijn Christenen te zijn.
De titel wordt niet lichtvaardig geclaimd. Werkelijk enige authentieke lering volgen vereist transformatie die de meesten nauwelijks begonnen zijn.
Over Anderen Begrijpen
Oordeel niet over een mens naar de verhalen van anderen.
Meningen worden mechanisch van persoon tot persoon doorgegeven. Directe observatie is de enige betrouwbare bron.
Overweeg wat mensen van je denken — niet wat ze zeggen.
Woorden kunnen beleefd of wreed zijn ongeacht de onderliggende gedachte. Aandacht voor de realiteit onder spraak onthult meer dan luisteren naar spraak zelf.
Over Kennis en Ontwikkeling
Neem het begrip van het Oosten en de kennis van het Westen — en zoek dan.
Geen van beide tradities alleen is compleet. Het Oosten ontwikkelde begrip van innerlijk werk; het Westen ontwikkelde praktische kennis van de uiterlijke wereld. Beide zijn nodig, en de zoeker moet ze persoonlijk integreren.
Alleen hij die kan zorgen voor wat van anderen is, mag het zijne hebben.
Voordat iemand iets werkelijk kan bezitten, moet men het vermogen tot verantwoordelijkheid demonstreren. Dit geldt evenzeer voor kennis als voor materiële zaken.
Over Lijden
Alleen bewust lijden heeft enige zin.
Mechanisch lijden — het lijden dat ons overkomt — leert niets. Bewust lijden — lijden dat we opzettelijk op ons nemen voor een doel — transformeert.
Over Rechtvaardigheid en Liefde
Het is beter tijdelijk een egoïst te zijn dan nooit rechtvaardig te zijn.
Valse zelfloosheid die negeert wat juist is, doet meer kwaad dan eerlijk eigenbelang. Rechtvaardigheid vereist helderheid die sentimentaliteit vernietigt.
Oefen liefde eerst op dieren, zij zijn gevoeliger.
Dieren kunnen zichzelf of anderen niet bedriegen over liefde. Ze reageren op wat werkelijk is. Oefenen op hen onthult iemands werkelijke capaciteit voor liefde, ontdaan van sociale performance.
Over Onderwijzen
Door anderen te onderwijzen zul je zelf leren.
De inspanning om begrip over te dragen onthult hiaten in eigen begrip. Onderwijzen is een vorm van zelfstudie.
Onthoud dat hier werk niet om het werk zelf is maar slechts een middel.
De activiteiten van het Werk zijn geen doelen op zichzelf. Het zijn methoden voor zelfontwikkeling. Dit vergeten maakt het Werk tot weer een vorm van slaap.
Over Rechtvaardigheid Vervolg
Alleen hij kan rechtvaardig zijn die in staat is zich in de positie van anderen te plaatsen.
Mechanisch oordeel is altijd partieel. Echte rechtvaardigheid vereist het vermogen om gelijktijdig vanuit meerdere perspectieven te zien.
Over Kritisch Denken
Als je van nature geen kritische geest hebt, is je verblijf hier nutteloos.
Gurdjieff wilde geen gelovigen. Hij wilde mensen die ideeën konden verifiëren door hun eigen observatie en ervaring.
Over Tijd en Inspanning
Hij die zichzelf bevrijd heeft van de ziekte van 'morgen' heeft een kans te bereiken waarvoor hij hier kwam.
Uitstel is de grote vijand. Het Werk is altijd nu. 'Morgen' is een droom die nooit aankomt.
Over de Ziel
Gezegend is hij die een ziel heeft, gezegend is hij die er geen heeft, maar wee en verdriet voor hem die het in embryo heeft.
Zij zonder ziel leven zoals de natuur bedoelde — mechanisch maar harmonieus. Zij met een ontwikkelde ziel hebben bereikt. Maar zij ertussenin — bewust genoeg om hun conditie te zien, niet ontwikkeld genoeg om het te transcenderen — lijden het meest.
Over Rust en Energie
Rust komt niet van de hoeveelheid maar van de kwaliteit van slaap.
Bewuste ontspanning herstelt meer dan lange periodes van mechanische slaap. Het gaat erom hoe men slaapt, niet hoe lang.
Slaap weinig zonder spijt.
Spijt over gemiste slaap is vermoeiender dan het slaaptekort zelf. Accepteer omstandigheden; verspil geen energie aan klachten.
De energie besteed aan actief innerlijk werk wordt ter plekke getransformeerd in een verse voorraad.
Anders dan fysiek werk, dat uitput, genereert bewust innerlijk werk energie. Dit is een van de mysteries ervan.
Over Urgentie
Een van de beste middelen om de wens op te wekken om aan jezelf te werken is je te realiseren dat je op elk moment kunt sterven. Maar eerst moet je leren hoe je het in gedachten kunt houden.
De dood is zeker; de timing niet. Dit feit, werkelijk geabsorbeerd, verandert alles. Maar het in gedachten houden vereist speciale inspanning — de geest neigt te vergeten wat ongemakkelijk is.
Over Liefde, Geloof en Hoop
Bewuste liefde roept hetzelfde op als reactie. Emotionele liefde roept het tegenovergestelde op. Fysieke liefde hangt af van type en polariteit.
Drie soorten liefde, met drie soorten resultaten. Alleen bewuste liefde creëert echte verbinding.
Bewust geloof is vrijheid. Emotioneel geloof is slavernij. Mechanisch geloof is dwaasheid.
Geloof geverifieerd door ervaring bevrijdt. Geloof gebaseerd op gevoel bindt aan die gevoelens. Geloof aangenomen zonder nadenken is gevaarlijk.
Hoop, wanneer moedig, is kracht. Hoop, met twijfel, is lafheid. Hoop, met angst, is zwakte.
De kwaliteit van hoop is belangrijker dan hoop zelf. Moedige hoop — zonder garanties — geeft kracht. Aarzelende hoop verzwakt.
Over Ervaring
De mens krijgt een bepaald aantal ervaringen — ze zuinig gebruiken verlengt zijn leven.
Deze mysterieuze uitspraak suggereert dat leven niet in tijd gemeten wordt maar in impressies. Mechanisch door ervaringen haasten verspilt ze. Bewuste ervaring is zuiniger — en rijker.
Over Eenheid
Hier zijn geen Russen noch Engelsen, Joden noch Christenen, maar alleen zij die één doel nastreven — in staat te zijn te Zijn.
In het Werk worden alle uiterlijke onderscheiden irrelevant. Alleen het doel telt. Alleen de inspanning naar Zijn.
Werken met de Aforismen
Deze inscripties zijn niet bedoeld voor passief lezen. Het zijn gereedschappen voor werk.
Kies er één. Laat het bij je leven voor een dag, een week, een maand. Merk op wanneer het leven situaties presenteert waar het van toepassing is. Merk je weerstand tegen de waarheid ervan op. Merk het moment op dat het stopt woorden te zijn en begrip wordt.
Gebruik ze als schokken. Wanneer je jezelf mechanisch vindt, kan het herinneren van een aforisme de schok geven die nodig is om te ontwaken, al is het maar kort.
Laat ze je bevragen. Elk aforisme is een spiegel. Wat zie je erin? Wat onthult het over je huidige staat?
Verzamel ze niet. Achtendertig aforismen gelijktijdig in gedachten hebben is mechanische accumulatie. Eén aforisme werkelijk begrepen is meer waard dan allemaal gememoriseerd.
Historische Noot
De Prieuré (officieel het Château du Prieuré des Basses Loges) was Gurdjieffs instituut van 1922 tot de jaren 1930. Het Studiehuis, waar deze aforismen werden tentoongesteld, was waar de heilige dansen (Bewegingen) werden beoefend en waar Gurdjieff veel van zijn gesprekken gaf. Hoewel het gebouw later door brand verwoest werd, hebben foto's en de herinneringen van studenten de inhoud van deze muurinscripties bewaard.
Bronnen
Thomas de Hartmann & Olga de Hartmann, Ons Leven met Meneer Gurdjieff
P.D. Ouspensky, Op Zoek naar het Wonderbaarlijke
J.G. Bennett, Getuige: De Autobiografie van John G. Bennett
William Patrick Patterson, Strijd der Magiërs